I gcás paisinéara, d’fhéadfadh sé nach gciallódh an coincheap “cigireacht rampa” mórán. Ach tá a fhios ag oibreoirí aerárthaí gur cuid den ghnó é. Tagraíonn Rampa (an téarma a chiallaíonn "áit pháirceála" an aerárthaigh) don fhíoras go ndéantar na cigireachtaí sin ar an rampa díreach tar éis teacht agus/nó díreach roimh imeacht aerárthaigh.
Cad is cigireacht rampa ann?
Is éard atá i gceist le cigireacht rampa measúnú ar an láthair lena sainaithnítear ábhair imní sábháilteachta láithreacha d’údaráis eitlíochta náisiúnta agus lena soláthraítear sonraí ar féidir le EASA tuilleadh anailíse a dhéanamh orthu. Bunaithe ar an anailís sin, sainaithnítear treochtaí agus ábhair imní struchtúracha maidir le sábháilteacht. Déantar cigireachtaí rampa nuair atá an t-aerárthach ar an talamh idir eitiltí. Díríonn na cigireachtaí, i measc nithe eile, ar dhoiciméid agus lámhleabhair an aerárthaigh, ar cheadúnais na foirne eitilte, ar riocht dealraitheach an aerárthaigh agus ar an láithreacht agus ar riocht an trealaimh éigeantaigh sábháilteachta cábáin. Is cigirí ó na húdaráis eitlíochta náisiúnta a dhéanann na cigireachtaí sin.
Comhordaíonn EASA an clár ar fud na stát rannpháirteach (AE agus neamh-AE), rud a áirithíonn go leanann cigireachtaí caighdeán coiteann. Mar sin féin, is é údarás eitlíochta náisiúnta gach tíre a dhéanann na cigireachtaí.
Ciallaíonn an cur chuige comhchuibhithe seo, is cuma cá dtuirlingíonn aerárthach, go ndéantar na cigireachtaí ar an mbealach céanna.
Cad atá á sheiceáil ag na cigirí?
Bíonn cigireachtaí rampa bunaithe ar sheicliosta caighdeánaithe a úsáidtear sna tíortha uile a ghlacann páirt.
Díríonn cigirí ar riocht an aerárthaigh agus ar aon saincheist theicniúil infheicthe, ar dhoiciméadacht an aerárthaigh, amhail deimhnithe agus lámhleabhair, ar cheadúnais foirne eitilte, agus ar riocht an trealaimh éigeantaigh sábháilteachta cábáin.
I gcásanna áirithe, is féidir seiceálacha breise a dhéanamh. Mar shampla, tástáil alcóil a dhéanamh ar bhaill foirne. Ag brath ar nósanna imeachta náisiúnta, féadfar tástáil a dhéanamh ar bhaill foirne freisin chun láithreacht substaintí sícighníomhacha a bhrath.
Is é an aidhm atá ag cigirí an cur isteach a íoslaghdú agus moilleanna a chosc; tá ról tábhachtach ag an gcomhoibriú idir na cigirí agus an fhoireann chun a chinntiú gur féidir an chigireacht a chur i gcrích go héifeachtúil.
Cé hiad na daoine a bhfuil cigireacht á déanamh orthu?
Féadfar cigireacht rampa a dhéanamh ar aon aerárthach atá ag eitilt chuig nó ó stát atá páirteach sa chlár. Ní chumhdaítear le Clár Cigireachta Rampa an Aontais Eorpaigh ach cigireachtaí rampa a dhéantar ar oibreoirí aerárthaí eachtracha, i.e. oibreoirí ó stát seachas an stát a dhéanann an chigireacht. Tá cigireachtaí rampa a dhéantar ar oibreoirí aerárthaí náisiúnta faoi fhreagracht an údaráis eitlíochta náisiúnta ábhartha, agus níl siad páirteach i gClár Cigireachta Rampa an Aontais Eorpaigh. Mar sin, i sampla praiticiúil, tá cigireacht ar oibreoir Fionlannach ag aerfort sa Spáinn páirteach i gClár Cigireachta Rampa an Aontais Eorpaigh, ach níl cigireacht rampa ar oibreoir Spáinneach sa Spáinn páirteach sa chlár.
Níl sé chomh hintuartha agus a mbeifí ag súil leis
Murab ionann agus cigireachtaí sceidealta, tarlaíonn cigireachtaí rampa ar gearrfhógra. Ní chuirtear oibreoirí aerárthaí ar an eolas roimh ré. Tugann sé seo deis do chigirí aerárthaí agus foirne a fheiceáil ina dtimpeallacht oibriúcháin, seachas i suíomh ullmhaithe. Tugtar léargas ar oibríochtaí laethúla.
Baineann torthaí éagsúla le catagóirí éagsúla
Níl na torthaí go léir mar an gcéanna. Déantar gach saincheist a sainaithníodh le linn cigireachta a aicmiú bunaithe ar dhéine.
- Is miontorthaí iad torthaí Chatagóir 1 agus tá tionchar íseal acu ar shábháilteacht.
- Tá torthaí Chatagóir 2 níos suntasaí agus teastaíonn beart ceartaitheach agus aiseolas ón oibreoir ina dhiaidh sin, ach is féidir an eitilt a atosú.
- Is iad torthaí Chatagóir 3 na torthaí is tromchúisí agus teastaíonn ceartúcháin sula féidir an eitilt a atosú, chomh maith le haiseolas ón oibreoir ina dhiaidh sin.
Déanann EASA déine agus minicíocht na dtorthaí a mheas ina hanailís sonraí agus d’fhéadfadh go mbeadh sé riachtanach níos mó airde a thabhairt ar oibreoirí aerárthaí mar thoradh air sin.
Idir an rúidbhealach agus an léargas níos mó
Cuirtear gach cigireacht de chuid Chlár Cigireachta Rampa an Aontais Eorpaigh san áireamh i mbunachar sonraí comhroinnte – an 'Uirlis Cigireachta Rampa' mar a thugtar air – agus cuireann an uirlis seo deis ar fáil d'údaráis eitlíochta agus d'oibreoirí náisiúnta araon chun cumarsáid a dhéanamh maidir le cigireachtaí a rinneadh cheana agus chun aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní ar tarraingíodh aird orthu le linn na gcigireachtaí sin; soláthraíonn an uirlis sonraí do EASA chun anailís a dhéanamh ar oibreoirí aonair agus chun léargas níos iomláine a fháil ar threochtaí agus ar rioscaí féideartha i réigiúin éagsúla agus ar fud an domhain.
Dhá uair sa bhliain, déanann EASA agus ionadaithe na n-údarás eitlíochta náisiúnta athbhreithniú ar thorthaí oibreoirí aonair chun cinneadh a dhéanamh maidir lenar cheart tosaíocht a thabhairt dóibh nó nár cheart. Measann an Coimisiún Eorpach freisin gur ionchur é toradh an athbhreithnithe sin don phlé maidir le Liosta Aershábháilteachta an Aontais. Cuidíonn an cleachtadh athbhreithnithe seo freisin lena chinntiú go gcuireann gach stát na caighdeáin chéanna i bhfeidhm agus go bhfoghlaimíonn siad óna chéile.
Liosta Aershábháilteachta an Aontais Eorpaigh
Is éard atá i Liosta Aershábháilteachta an Aontais Eorpaigh liosta d’aeriompróirí tráchtála (paisinéirí agus lasta) nach gcomhlíonann caighdeáin sábháilteachta idirnáisiúnta nó atá deimhnithe i Stáit nach bhfuil caighdeáin deimhniúcháin agus/nó feidhmíocht formhaoirseachta faighte ó údaráis inniúla acu. Tá toirmeasc ar na hiompróirí atá ar Liosta Aershábháilteachta an Aontais Eorpaigh oibriú isteach san Aontas, laistigh de agus amach as – lena n-áirítear eitilt thar. Is féidir iompróirí nach n-oibríonn chuig an Aontas a ainmniú ar an Liosta sin freisin, chun an pobal atá ag taisteal lasmuigh den Aontas a chosaint ar ábhair imní sábháilteachta atá ann cheana.
Níl EASA freagrach as Liosta Aershábháilteachta an Aontais Eorpaigh; tá sé á rialú ag an gCoimisiún Eorpach (DG Move). Mar sin féin, is gnéithe tábhachtacha iad torthaí phróiseas Údaraithe Tríú Tír EASA agus torthaí chigireachtaí rampa le haghaidh Liosta Aershábháilteachta an Aontais Eorpaigh.
Córas a théann thar theorainneacha
Níl cigireachtaí rampa teoranta don Aontas Eorpach amháin. Áirítear sa chlár rannpháirtíocht 50 stát ar fud an domhain – stáit AE agus neamh-AE.
Tá sé éigeantach do Bhallstáit EASA páirt a ghlacadh i gClár Cigireachta Rampa an Aontais Eorpaigh. Tá Socruithe Oibre i bhfeidhm ag EASA le Stáit nach Ballstáit de chuid EASA iad atá páirteach sa chlár.
Tagann saineolaithe le chéile ag cruinnithe rialta, ar a dtugtar RICS (Cruinnithe um Chomhordú agus um Chaighdeánú Cigireachtaí Rampa), chun dúshláin choiteanna agus feabhsuithe ar an gClár a phlé. Ag an am céanna, tá obair leanúnach á déanamh chun uirlisí agus córais nua a fhorbairt arb é is aidhm leo anailís sonraí agus comhoibriú a dhéanamh níos éifeachtúla agus ualach na gcigireachtaí ar na cigirí agus ar na hoibreoirí aerárthaí araon a laghdú.