Za każdym razem, gdy wchodzisz na pokład samolotu, wsiadasz do jednego z najbezpieczniejszych środków transportu, jakie kiedykolwiek powstały. Ale czy kiedykolwiek zastanawiałeś(-aś) się, dlaczego światła są przyciemniane przed startem i lądowaniem? A może zastanawiałeś(-aś) się kiedyś, dlaczego turbulencje wstrząsają kabiną, ale nie są w stanie zachwiać pewnością siebie u pilota? W tym artykule odpowiemy na najczęściej zadawane pytania dotyczące latania i lotnictwa.
Niektóre samoloty nadal mają w łazience popielniczki. Dlaczego?
To pozostałość z czasów, gdy palenie było jeszcze dozwolone na pokładzie. Popielniczki dodawano, aby zapewnić pasażerom bezpieczne miejsce do zgaszenia papierosów i pomóc w zapobieganiu pożarom spowodowanym wyrzucaniem ich do koszy na śmieci wraz z ręcznikami papierowymi. Obecnie, kiedy palenie tytoniu jest zakazane w samolotach i mniej powszechne w przestrzeni publicznej, EASA uważa, że popielniczki w toalecie nie są już aż tak niezbędne w kontekście bezpieczeństwa.
EASA zaktualizowała przepisy, dzięki czemu nowe projekty samolotów nie muszą już obejmować popielniczki w toalecie. Jednak większość dużych samolotów będących obecnie w użyciu była certyfikowana zgodnie z wcześniejszymi przepisami, które nadal wymagają popielniczki. Zatem usunięcie popielniczki to nie taka prosta sprawa, jak się wydaje. Oznaczałoby to zmianę projektu, która wymaga formalnego zatwierdzenia. Dlatego też nadal można spotkać popielniczki w toaletach, ponieważ na razie nadal stanowią część zatwierdzonego projektu.
Kiedyś, jeśli ktoś nałogowo palił podczas lotu, potrzebował bezpiecznego miejsca, aby zgasić papierosa. Wrzucenie go do kosza z papierem i innymi łatwopalnymi odpadami mogłoby łatwo spowodować pożar, więc wbudowano popielniczki jako bezpieczną opcję przeciwpożarową.
Dlaczego przez cały czas lotu muszę korzystać z telefonu w trybie samolotowym?
Chociaż większość nowoczesnych samolotów jest dobrze zabezpieczona przed zakłóceniami sygnału, samolot pełen urządzeń próbujących połączyć się z sieciami naziemnymi z dużą prędkością może potencjalnie zakłócać naziemne sieci komunikacyjne. Jest jeszcze jeden, ważniejszy powód – załoga potrzebuje pełnego skupienia pasażerów podczas krytycznej fazy lotu, a włączony telefon może rozpraszać uwagę.
Dlaczego należy podnieść roletę okienną podczas startu i lądowania?
Jest to równie ważne, jak siedzenie w pozycji pionowej, choć nie tak oczywiste. Dzięki podniesionej rolecie załoga może szybko zidentyfikować wszelkie problemy i zaalarmować załogę samolotu. Ponadto podniesiona roleta pomaga oczom dostosować się do światła zewnętrznego, co może poprawić widoczność podczas ewentualnej ewakuacji.
Dlaczego światła są przyciemniane przed startem i lądowaniem?
W podobny sposób, w razie sytuacji awaryjnej, może wyłączyć się system elektryczny samolotu. Wcześniejsze przyciemnienie świateł może pomóc załodze i pasażerom zaaklimatyzować się do słabego oświetlenia, zapewniając dobrą widoczność w przypadku ewakuacji.
Co dzieje się po skorzystaniu z łazienki w samolocie?
Po spłukaniu toaleta w samolocie wykorzystuje podciśnienie do zassania nieczystości do szczelnego zbiornika, gdzie są one przechowywane do momentu wylądowania samolotu. Następnie odpady są bezpiecznie usuwane przez personel naziemny. Pomimo ograniczonej przestrzeni łazienki są zaprojektowane tak, aby zapewnić zarówno efektywne i higieniczne gospodarowanie odpadami, jak i sprawny przelot.
Dlaczego turbulencje nie są tak niebezpieczne, jak się wydaje?
Jeśli wyobrazimy sobie samolot przemierzający podniebną trasę, turbulencje mogą przypominać wyboje. Z pewnością może być to nieprzewidywalne, ale przez większość czasu jest nieszkodliwe, ponieważ samoloty są budowane tak, aby wytrzymać ekstremalne warunki, a piloci są przeszkoleni w zakresie poruszania się w tych warunkach. Prawdziwym zagrożeniem dla bezpieczeństwa jest sytuacja, w której pasażerowie lekceważą polecenia załogi, aby mieć pasy zapięte przez cały lot. Nawet gdy znak zapiętych pasów jest wyłączony, nagłe wstrząsy samolotu mogą spowodować obrażenia, dlatego zapinanie pasów jest zawsze dobrym pomysłem.
Ogólnie rzecz biorąc, EASA zaleca również, aby pasażerowie mieli pasy zapięte przez cały czas, gdy siedzą. Podczas startu i lądowania pasy powinny być mocno napięte, aby zapewnić maksymalną ochronę w przypadku nagłych ruchów. Gdy samolot znajdzie się na wysokości przelotowej, można poluzować pasy dla wygody, ale ważne jest, aby były zapięte przez cały lot na wypadek nieoczekiwanych turbulencji.
Czy piloci śpią podczas lotu?
Tak, jak najbardziej! Na dłuższych trasach zatrudniana jest dodatkowa załoga, dzięki czemu piloci mogą zrobić sobie zaplanowaną przerwę na odpoczynek – zwykle w odizolowanym pomieszczeniu w pobliżu ładunku lub w cichym fotelu za kokpitem. Ale bez obaw – zawsze co najmniej dwóch pilotów czuwa nad wszystkim, podczas gdy inni odpoczywają. Samolot jest prowadzony przez pilot automatyczny, ale ostatecznie i tak nad wszystkim czuwają ludzie. Tak, piloci śpią – ale tylko wtedy, gdy jest to bezpieczne, i nigdy wszyscy naraz.
Dlaczego nie mogę rozpiąć pasa, mimo że samolot już wylądował?
Chociaż można odczuć pokusę zabrania bagaży i opuszczenia samolotu po jego zatrzymaniu, układy hydrauliczne i elektryczne silników samolotu muszą zostać bezpiecznie wyłączone, zanim pasażerowie zaczną się przemieszczać. Ponadto jeżeli w ostatniej chwili wystąpią jakiekolwiek problemy, np. przeszkoda przy bramce lub instrukcje ze strony kontroli ruchu lotniczego, może zaistnieć konieczność ponownego przemieszczenia się samolotu.
Podsumowując:
Następnym razem, gdy wsiądziesz do samolotu, niektóre zasady i procedury mogą być trochę bardziej zrozumiałe. Bezpieczeństwo lotnicze to starannie zaplanowany system mający zapewniać ochronę na każdym etapie – od startu do lądowania. Usiądź więc wygodnie, zapnij pasy i ciesz się lotem, ponieważ w tle wszystko działa tak, abyś bezpiecznie dotarł(a) do celu.
Jeśli chciał(a)byś uzyskać odpowiedź na inne pytania, możesz je przesłać na adres: info [at] easa.europa.eu