Działalność EASA w zakresie bezpieczeństwa lotniczego ma bardzo szeroki i ciągły charakter; nie kończy się w momencie certyfikacji statku powietrznego i uznania go za zdatny do lotu. Dany statek powietrzny wykonuje tysiące lotów w ciągu wielu lat i w trakcie jego eksploatacji mogą pojawić się pewne problemy związane z bezpieczeństwem.
Takie problemy są często rozwiązywane za pomocą publikacji dotyczącej bezpieczeństwa znanej jako „dyrektywa zdatności do lotu”.Dyrektywa zdatności do lotu nakłada obowiązek wykonania określonych działań na statku powietrznym w celu przywrócenia akceptowalnego poziomu bezpieczeństwa, gdy istnieją dowody, że poziom bezpieczeństwa tego statku powietrznego może być zagrożony.
Za pomocą tego dokumentu operatorów lotniczych na całym świecie eksploatujących objęte nim statki powietrzne informuje się o potencjalnym problemie związanym z bezpieczeństwem oraz nakłada się na nich obowiązek podjęcia niezbędnych działań naprawczych.
Warto zauważyć, że choć operacje lotnictwa komercyjnego są najbardziej widoczną częścią lotnictwa, dyrektywy zdatności do lotu mogą dotyczyć również innych typów statków powietrznych, takich jak śmigłowce, balony itp.
Co zawiera dyrektywa zdatności do lotu?
Dokument opisuje problem związany z bezpieczeństwem oraz flotę objętą jego zakresem. Dwa kluczowe elementy to: wymagane działania korygujące i termin ich wykonania. Termin wykonania odzwierciedla wagę problemu: im więcej czasu na spełnienie wymagań, tym mniejsze ryzyko wystąpienia zdarzenia związanego z bezpieczeństwem w najbliższej przyszłości. Działania korygujące mogą być tak proste jak aktualizacja instrukcji operacyjnej lub szybka aktualizacja oprogramowania. Bardziej złożone mogą obejmować rozległe modyfikacje strukturalne.
Współpraca na rzecz bezpieczeństwa: co prowadzi do wydania dyrektywy zdatności do lotu
Bezpieczeństwo jest wspólną odpowiedzialnością różnych uczestników systemu lotniczego. Operatorzy statków powietrznych są zobowiązani do zgłaszania danych dotyczących problemów napotkanych w trakcie eksploatacji. Zazwyczaj zgłoszenia te kierowane są do posiadacza certyfikatu typu, czyli – upraszczając – do producenta danego statku powietrznego. Posiadacz certyfikatu typu analizuje problem i jeśli zostanie on uznany za zagrożenie dla bezpieczeństwa, które może wystąpić również w innych statkach powietrznych, informuje EASA oraz angażuje ją, przedstawiając propozycje działań mających na celu rozwiązanie problemu. EASA dokonuje przeglądu tych danych, może zażądać ich uzupełnienia, a następnie – po uzgodnieniu odpowiednich działań – wydaje dyrektywę zdatności do lotu. Jeżeli pozwala na to czas, przed oficjalną publikacją dyrektywy zdatności do lotu na stronie internetowej EASA zamieszcza się jej projekt w celu przeprowadzenia konsultacji i umożliwienia zgłaszania uwag (głównie przez przedstawicielu przemysłu i operatorów).
Należy również podkreślić, że inne organizacje (np. organizacje obsługowe, organizacje produkcyjne itp.) mają obowiązek zgłaszania danych, a ten sam problem może zostać zgłoszony wielokrotnie przez różne podmioty. Wszystkie te informacje są analizowane i mogą ostatecznie prowadzić do wydania dyrektywy zdatności do lotu.
EASA odpowiada za wydawanie dyrektyw zdatności do lotu w odniesieniu do wyrobów certyfikowanych lub zatwierdzonych przez EASA. W przypadku gdy certyfikacja została przeprowadzona przez inny organ i zatwierdzona przez EASA, Agencja może przyjąć dyrektywy zdatności do lotu wydane przez ten organ.
Awaryjne dyrektywy zdatności do lotu
W niektórych przypadkach EASA może wydać awaryjną dyrektywę zdatności do lotu. Jak sama nazwa wskazuje, dotyczy ona problemu bezpieczeństwa wymagającego znacznie szybszego działania i w takim przypadku nie przewiduje się okresu konsultacji. Z awaryjną dyrektywą zdatności do lotu mamy do czynienia zazwyczaj w sytuacji, w której działania korygujące muszą zostać podjęte w czasie krótszym niż 30 dni.
Niekiedy można natrafić na informacje o tym, że dany typ statku powietrznego został uziemiony, czyli zakazano jego eksploatacji.Choć do takiej sytuacji dochodzi niezwykle rzadko, uziemienie może być jedynym możliwym działaniem, jeśli szybkie wdrożenie odpowiednich środków naprawczych w odniesieniu do zidentyfikowanego problemu bezpieczeństwa okaże się niemożliwe.
W większości przypadków awaryjne dyrektywy zdatności do lotu nie prowadzą do uziemienia statków powietrznych, mogą jednak powodować zakłócenia operacyjne i niedogodności dla pasażerów, których plany podróży zostają zmienione. Warto pamiętać o tym, że w lotnictwie bezpieczeństwo zawsze musi być na pierwszym miejscu.
Bądź na bieżąco
Jeśli chcesz być na bieżąco w temacie działalności EASA, utwórz konto i obserwuj nas na EASA Light.