Het traject van de luchtvaart naar een duurzamere toekomst passeert vaak via nieuwe technologieën en energiebronnen, zoals duurzame luchtvaartbrandstoffen, waterstofaandrijving of elektrische vliegtuigen. Met de huidige manier van vliegen kunnen echter ook al aanzienlijke verbeteringen op milieugebied worden bewerkstelligd.
Bepaalde operationele werkwijzen – van de brandstofplanning door de piloot tot de manier waarop vliegtuigen klimmen en dalen – kunnen het brandstofverbruik, de uitstoot en het lawaai van de vlucht verminderen, zonder dat dit ten koste gaat van de veiligheid. Bij deze verbeteringen slaan piloten, luchtvaartmaatschappijen, luchtverkeersleidingsinstanties, opleidingsorganisaties en regelgevende instanties de handen ineen om de manier waarop met vliegtuigen wordt gevlogen te optimaliseren. Laten we even in de details duiken.
Milieuvriendelijk vliegen voor piloten
Piloten spelen een belangrijke rol bij het verbeteren van de milieuprestaties van de luchtvaart. De manier waarop zij hun vliegtuig besturen, beïnvloedt het brandstofverbruik.
Het EASA is voorvechter van milieuvriendelijk vliegen, wat inhoudt dat ecologisch verantwoorde vluchtuitvoeringstechnieken worden opgenomen in de opleiding van piloten en in de dagelijkse werkzaamheden. Het doel is niet alleen om nieuwe piloten bewust te maken van duurzaamheid, maar ook om de juiste werkwijzen in de hele gemeenschap van beroepspiloten te laten doordringen. Als essentiële voorwaarde geldt dat duurzaamheidsmaatregelen de veiligheid nooit in gevaar mogen brengen.
Bij milieuvriendelijk vliegen ligt de nadruk op:
- inzicht in de manier waarop operationele keuzes het milieueffect van een vlucht beïnvloeden;
- een efficiënte benadering van vluchtplanning en brandstofbeheer;
- optimale klim-, kruis- en daalprofielen;
- het vermijden van onnodige weerstand of onnodig energieverlies;
- beperking van het lawaai en de uitstoot van de vlucht.
Door milieuoverwegingen te verwerken in de opleiding van piloten en in de procedures van luchtvaartmaatschappijen wordt ervoor gezorgd dat piloten kunnen bijdragen aan een lager brandstofverbruik en verminderde uitstoot, zonder de veiligheid en efficiëntie van de vluchten in het gedrang te brengen. Slimmer brandstof- en energiebeheer Een vliegtuig dat meer brandstof meeneemt dan nodig is, is zwaarder en verbruikt daardoor meer brandstof. In het verleden lag bij brandstofplanning de nadruk op het waarborgen dat vliegtuigen voldoende brandstof aan boord hadden om de vlucht veilig te voltooien en onvoorziene omstandigheden het hoofd te bieden.
In 2022 heeft het EASA de regels voor brandstof- en energiebeheer bijgewerkt om deze aanpak te moderniseren door flexibelere en prestatiegerichte brandstofregelingen in te voeren die milieuvoordelen opleveren, met behoud van passende veiligheidsmarges. De nieuwe aanpak verhoogt de vluchtefficiëntie en kan ervoor zorgen dat er minder onnodige brandstof wordt meegenomen, wat vervolgens het brandstofverbruik en de uitstoot tijdens de vlucht vermindert.
Continu klimmen en dalen
Dankzij continu klimmen en continu dalen kunnen vliegtuigen soepelere vluchtprofielen volgen met minder onderbrekingen. Dankzij deze technieken kunnen vliegtuigen klimmen of dalen volgens optimale stuwkracht- en snelheidsprofielen, waardoor het brandstofverbruik, de uitstoot en het lawaai rond luchthavens worden verminderd.
Uit studies blijkt dat continu dalen tientallen kilo brandstof per vlucht kan besparen voor vliegtuigen met een smalle romp; bij grotere vliegtuigen is die besparing zelfs nog groter. Dit is des te indrukwekkender gezien de duizenden vliegtuigen die elke dag het luchtruim kiezen – alle beetjes helpen.
Efficiëntere luchtverkeersleiding
Operationele efficiëntie hangt ook in hoge mate af van de structuur van het luchtruim en de manier waarop vluchten in goede banen worden geleid.
Moderne initiatieven op het gebied van luchtverkeersleiding zijn erop gericht vliegtuigen directere en optimalere vliegroutes te laten volgen, waardoor zowel het brandstofverbruik als de uitstoot worden verminderd. Er wordt verwacht dat verbeteringen op het gebied van luchtverkeersleiding en luchtruimindeling de CO₂-uitstoot per vlucht in de komende decennia aanzienlijk zullen terugdringen.
Dankzij deze verbeteringen kunnen luchtvaartmaatschappijen onnodige omwegen vermijden, het aantal wachtcircuits verlagen en vliegroutes optimaliseren.
Gedeelde verantwoordelijkheid
Voor veel van deze maatregelen is geen nieuwe vliegtuigtechnologie nodig; het volstaat om de bestaande procedures, de opleidingen en het operationeel bewustzijn te verbeteren. In de praktijk is het welslagen hiervan echter afhankelijk van verschillende factoren:
- piloten die efficiënte vluchtuitvoeringstechnieken toepassen;
- luchtvaartmaatschappijen die programma’s voor brandstofefficiëntie uitvoeren;
- luchtverkeersleiding die efficiënte vliegroutes mogelijk maakt;
- luchthavens die efficiënt vliegen ondersteunen;
- regelgevende instanties die regelgevingskaders en richtsnoeren aanreiken.
Samen vormen deze operationele verbeteringen belangrijke stappen op het traject dat de luchtvaart aflegt op weg naar een duurzamere toekomst.
Lees meer hierover op EASA Pro (alleen in het Engels)
Blijf op de hoogte – volg EASA Light
Bij het EASA vindt u de nieuwste informatie over duurzaamheid en milieubescherming in de luchtvaart. Maak een account aan en volg EASA Light om op de hoogte te blijven!