Przejście lotnictwa w kierunku bardziej zrównoważonej przyszłości często kojarzone jest z nowymi technologiami i źródłami energii, takimi jak zrównoważone paliwa lotnicze (SAF), napęd wodorowy czy samoloty elektryczne. Jednak znaczną poprawę w zakresie ochrony środowiska można osiągnąć już dziś dzięki obecnym metodom eksploatacji samolotów.
Praktyki operacyjne – od sposobu planowania zużycia paliwa przez pilotów po procedury wznoszenia i zniżania samolotów – mogą przyczynić się do zmniejszenia zużycia paliwa, emisji oraz hałasu, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa. Osiągnięcie tych usprawnień wymaga współpracy pilotów, linii lotniczych, instytucji zarządzania ruchem lotniczym, organizacji szkoleniowych oraz organów regulacyjnych w celu optymalizacji sposobu wykonywania operacji lotniczych. Przyjrzyjmy się temu bliżej.
Ekologiczne latanie w praktyce pilotów
Piloci odgrywają istotną rolę w poprawie efektywności środowiskowej lotnictwa. Sposób, w jaki wykonują loty, ma bezpośredni wpływ na zużycie paliwa.
EASA promuje koncepcję ekologicznego latania („Environmental Flying”), która polega na włączaniu przyjaznych dla środowiska technik operacyjnych do szkolenia pilotów oraz codziennych operacji lotniczych. Celem jest nie tylko przekazywanie wiedzy o zrównoważonym rozwoju nowym pilotom, ale także upowszechnienie tych praktyk w całej społeczności zawodowych pilotów. Podstawowym warunkiem jest to, aby działania na rzecz zrównoważonego rozwoju nigdy nie odbywały się kosztem bezpieczeństwa.
Ekologiczne latanie koncentruje się na:
- zrozumieniu, w jaki sposób decyzje operacyjne wpływają na oddziaływanie na środowisko;
- efektywnym planowaniu lotu i zarządzaniu zużyciem paliwa;
- optymalizacji profili wznoszenia, przelotu i zniżania;
- ograniczaniu niepotrzebnego oporu lub strat energii;
- zmniejszaniu hałasu i emisji podczas wykonywania operacji lotniczych.
Uwzględnianie aspektów środowiskowych w szkoleniu pilotów oraz procedurach stosowanych przez linie lotnicze pozwala pilotom przyczyniać się do ograniczenia zużycia paliwa i emisji, przy jednoczesnym zachowaniu bezpiecznych i efektywnych operacji lotniczych. Inteligentniejsze zarządzanie paliwem i energią. Przewożenie większej ilości paliwa niż jest to konieczne zwiększa masę statku powietrznego, co z kolei prowadzi do większego zużycia paliwa. Tradycyjnie planowanie paliwa koncentrowało się na zapewnieniu, aby statek powietrzny miał wystarczającą ilość paliwa do bezpiecznego wykonania lotu oraz na wypadek sytuacji nieprzewidzianych.
W 2022 r. EASA zaktualizowała przepisy dotyczące zarządzania paliwem i energią aby unowocześnić to podejście poprzez wprowadzenie bardziej elastycznych systemów opartych na efektywności operacyjnej, przynoszących korzyści środowiskowe przy jednoczesnym zachowaniu odpowiednich marginesów bezpieczeństwa. Podejście to wspiera większą efektywność operacyjną i może ograniczyć przewożenie niepotrzebnych ilości paliwa, co w konsekwencji zmniejsza jego zużycie oraz emisje podczas lotu.
Ciągłe operacje wznoszenia i zniżania
Ciągłe operacje wznoszenia oraz ciągłe operacje zniżania umożliwiają statkom powietrznym wykonywanie płynniejszych profili lotu z mniejszą liczbą przerw. Techniki te pozwalają na wznoszenie lub zniżanie przy wykorzystaniu optymalnych profili ciągu i prędkości, ograniczając zużycie paliwa, emisje oraz hałas w rejonie lotnisk.
Badania pokazują, że stosowanie ciągłych operacji zniżania może przynieść oszczędność paliwa rzędu kilkudziesięciu kilogramów na jeden lot w przypadku samolotów wąskokadłubowych, a w przypadku większych statków powietrznych oszczędności są jeszcze większe. Biorąc pod uwagę tysiące samolotów wykonujących loty każdego dnia, skala tych oszczędności staje się jeszcze bardziej znacząca – a każda drobna zmiana ma znaczenie.
Bardziej efektywne zarządzanie ruchem lotniczym
Efektywność operacyjna w dużej mierze zależy również od struktury przestrzeni powietrznej oraz sposobu zarządzania lotami.
Nowoczesne inicjatywy w zakresie zarządzania ruchem lotniczym mają na celu umożliwienie statkom powietrznym wykonywania bardziej bezpośrednich i optymalnych tras, co przekłada się na ograniczenie zużycia paliwa i emisji. Przykładowo, oczekuje się, że usprawnienia w zarządzaniu ruchem lotniczym oraz projektowaniu przestrzeni powietrznej przyczynią się w nadchodzących dekadach do znacznego zmniejszenia emisji CO₂ przypadających na jeden lot.
Usprawnienia te pozwalają liniom lotniczym unikać niepotrzebnych zmian tras, ograniczać oczekiwanie w kręgach nad lotniskiem oraz optymalizować trasy lotów.
Wspólna odpowiedzialność
Wiele z tych działań nie wymaga stosowania nowych technologii w zakresie budowy statków powietrznych, lecz jedynie udoskonalenia procedur, szkoleń oraz zwiększenia świadomości operacyjnej. Wdrożenie tych procedur zależy jednak od różnych podmiotów:
- pilotów stosujących efektywne techniki operacyjne;
- linii lotniczych wdrażających programy poprawy efektywności paliwowej;
- instytucji zarządzania ruchem lotniczym umożliwiających realizację efektywnych tras lotów;
- portów lotniczych wspierających sprawne operacje lotnicze;
- organów regulacyjnych, zapewniających odpowiednie ramy prawne i wytyczne.
Wszystkie te usprawnienia operacyjne stanowią istotny element drogi lotnictwa w kierunku bardziej zrównoważonej przyszłości.
Więcej informacji w serwisie EASA Pro (tylko w języku angielskim)
Bądź na bieżąco – śledź EASA Light
EASA będzie udostępniać najnowsze informacje na temat zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska w lotnictwie. Jeśli chcesz być na bieżąco, utwórz konto i obserwuj EASA Light.