Faireachán a dhéanamh ar thionchar na heitlíochta ar an gcomhshaol: tá eolas ríthábhachtach maidir le maolú

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN:

Tá ról gníomhach ag EASA maidir le tionchar na hearnála eitlíochta ar an gcomhshaol a laghdú. Go deimhin, tá sé seo mar chuid dár sainordú ó bunaíodh muid in 2002.

Nuair a bhíonn tionchair ar an gcomhshaol i gceist, b’fhéidir go mbíonn machnamh ar an athrú aeráide agus ar astaíochtaí Dé-ocsaíde Carbóin (CO2) á ndéanamh agat, rud atá ina shaincheist mhór don tionscal go deimhin. Bhí an earnáil eitlíochta freagrach as thart ar 2.5 % d’astaíochtaí CO2 ar fud an domhain in 2023. Tugadh chun suntais freisin go bhfuil dearbhastaíochtaí ag fás go suntasach agus gur ó 2000 i leith a tharla beagnach leathchuid d’astaíochtaí CO2 eitlíochta idir 1940 agus 2019.

Mar sin féin, tá torann agus cáilíocht an aeir mar chuid freisin de dhualgas EASA maidir le ‘cosaint an chomhshaoil’, toisc go mbíonn tionchar acu ar shláinte an duine, go háirithe orthu siúd a chónaíonn gar d'aerfoirt. Tá nasc díreach idir nochtadh do thorann aerárthaí agus leibhéil níos airde de chur isteach agus de bhaic ar an gcodladh. Ar an gcaoi chéanna, bíonn tionchar ag astaíochtaí innill aerárthaí, ocsaídí nítrigine (NOX) agus ábhar cáithníneach den chuid is mó, ar cháilíocht an aeir timpeall ar aerfoirt.

Conas a thomhaiseann EASA tionchar na heitlíochta ar an gcomhshaol?

Grianghraf gar-amhairc de lámh ag clóscríobh ar mhéarchlár. Tá deilbhíní ann a léiríonn aerárthaí, astaíochtaí CO<sub>2</sub> agus staitisticí, agus iad forleagtha.

Is trí léargas soiléir a fháil ar an áit ina bhfuilimid, agus ar an mbealach sin, is féidir linn an tionchar atá ag an eitlíocht ar an gcomhshaol a laghdú go rathúil. Chun bonn eolais a chur faoin bplé sin, foilsíonn EASA a thuarascáil shuaitheanta i bhfoirm na Tuarascála Comhshaoil Eitlíochta na hEorpa (EAER) gach 3 bliana.  

Soláthraíonn EAER foinse oibiachtúil, shoiléir agus chruinn faisnéise maidir le feidhmíocht chomhshaoil an earnáil eitlíochta ar leibhéal na hEorpa san am atá caite agus mar a thuartar í, chomh maith le faisnéis ar bhearta maolaithe atá dírithe ar aghaidh a thabhairt ar na tionchair seo (Teicneolaíocht / Dearadh, Oibríochtaí Aerárthaí, Breoslaí Inbhuanaithe Eitlíochta, Bearta Margaidh-bhunaithe, Aerfoirt agus Comhar Idirnáisiúnta). Cuireann an fhaisnéis sin leis an bplé beartais maidir le dul chun cinn chun na hEorpa i ndáil lena spriocanna comhshaoil a bhaint amach.
 

Tuarascáil Chomhshaoil Eitlíochta na hEorpa


Cad í feidhmíocht chomhshaoil earnáil eitlíochta na hEorpa? 

Cén chaoi arbh fhéidir go dtiocfadh forbairt ar fheidhmíocht na hearnála amach anseo?

Cad iad na bearta atá i gceist le laghdú na dtionchar a bhíonn aige ar an athrú aeráide, ar an torann agus ar cháilíocht an aeir?

Conas is féidir leis an earnáil a leibhéal cosanta comhshaoil a fheabhsú tuilleadh?

 

Úsáidtear na sonraí agus na huirlisí measúnaithe is déanaí agus is fearr atá ar fáil chun EAER a fhorbairt, ag tarraingt ar fhaisnéis ó EASA agus ó eagraíochtaí comhpháirtíochta eile lena n-áirítear an Coimisiún Eorpach, an Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil, Eurostat, EUROCONTROL agus an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO).  

Conas a thacaíonn EASA le plé agus le cinnteoireacht maidir le conas tionchar na heitlíochta ar an gcomhshaol a laghdú?

Tá na sonraí agus na huirlisí measúnaithe céanna a úsáidtear don EAER ina gcuidiú freisin maidir le costais agus tairbhí féideartha na roghanna maolaithe a mheas, ag leibhéal Eorpach agus domhanda ICAO araon. Tá EASA ag obair i ndlúthchomhar le heagraíochtaí comhpháirtithe chun príomhchumais samhaltaithe a fhorbairt agus a chothabháil, ar féidir leo bonn eolais a chur faoi na pléití agus faoin gcinnteoireacht maidir leis an mbealach is éifeachtaí chun na tionchair chomhshaoil sin a mhaolú. 

Mar shampla, is uirlis é AERO-MS EASA lenar féidir scrúdú a dhéanamh ar thionchair na mbeartas éagsúil atá ceaptha chun astaíochtaí gás ceaptha teasa eitlíochta a laghdú, lena n-áirítear bearta teicneolaíocha, oibríochtúla agus margadhbhunaithe. 

Maidir le samhaltú torainn, úsáideann EASA Staidéir Nochta torainn SysTem for AirPort (STAPES), atá in ann comhthreochtaí torainn aerfoirt agus líon na ndaoine atá nochtaithe do leibhéil éagsúla torainn a ríomh in thart ar 100 príomh-aerfoirt na hEorpa. 

Taighde Eolaíoch: astaíochtaí neamh-CO2

Is túsphointe tábhachtach é tuiscint bhreise a fháil ar an eolaíocht atá taobh thiar de thionchair chomhshaoil na heitlíochta chun treoir shoiléir a chur ar fáil maidir leis na tosaíochtaí ar gá aghaidh a thabhairt orthu.  

Sampla amháin den sórt sin is ea an gá le tionchair fhoriomlána eitlíochta ar an aeráid a mhaolú, agus astaíochtaí CO2 agus neamh-CO2 araon á gcur san áireamh. Níl tuiscint iomlán fós ann maidir leis an tionchar a bhíonn ag astaíochtaí neamh-CO2, amhail Ocsaídí Nítrigine (NOX), Ábhar Cáithníneach (dubhsmúit), Ocsaídí Sulfair (SOX) agus gal uisce, ach meastar go bhfuil éifeacht théimh fhoriomlán acu.  
lógó an líonra ancen

Tá EASA ag obair faoi láthair tríd an Líonra Saineolaithe Eitlíochta neamh-CO2 (ANCEN) chun an eolas ar an ábhar seo a fheabhsú agus chun comhordú a éascú ar fud raon leathan grúpaí páirtithe leasmhara. 

Is é cuspóir an Líonra tacaíocht theicniúil inchreidte a chur ar fáil a d’fhéadfadh bonn eolais a chur faoin bplé agus faoin gcinnteoireacht maidir leis na bealaí is éifeachtaí chun aghaidh a thabhairt ar an ábhar dúshlánach sin.

Fiosrach fós? Léigh tuilleadh faoin gComhshaol ar EASA Pro (ar fáil i mBéarla amháin)

Nuashonraithe is déanaí:
17 Nov 2026