Monitorowanie wpływu lotnictwa na środowisko: wiedza kluczem do ograniczenia oddziaływania

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN:

EASA odgrywa aktywną rolę w ograniczaniu wpływu sektora lotniczego na środowisko. Należy to do naszych zadań od momentu powstania Agencji w 2002 roku.

Kiedy mowa o wpływie na środowisko, być może na myśl przychodzi zmiana klimatu i emisje dwutlenku węgla (CO2), które rzeczywiście stanowią poważne wyzwanie w sektorze. W 2023 r. lotnictwo odpowiadało za około 2,5% globalnych emisji CO2. Podkreśla się również, że bezwzględne wielkości emisji znacznie wzrosły, przy czym prawie połowa emisji CO2 z lotnictwa w latach 1940–2019 przypadła na okres po 2000 roku.

Jednak w zakres kompetencji EASA, jeśli chodzi o ochronę środowiska, wchodzi także kwestia hałasu i jakości powietrza, ponieważ czynniki te wpływają na zdrowie ludzi, zwłaszcza tych mieszkających w pobliżu portów lotniczych. Narażenie na hałas wytwarzany przez samoloty wiąże się bezpośrednio z wyższym poziomem irytacji i zaburzeniami snu. Podobnie emisje z silników statków powietrznych, głównie tlenki azotu (NOX) i cząstki stałe, mają wpływ na jakość powietrza w pobliżu lotnisk.

W jaki sposób EASA mierzy wpływ lotnictwa na środowisko?

Zbliżenie na dłoń piszącą na klawiaturze. Widoczne są ikony symbolizujące samoloty, emisję CO₂ i nakładające się dane statystyczne.

Tylko mając jasny obraz obecnej sytuacji, możemy dążyć do skutecznego ograniczenia wpływu lotnictwa na środowisko. Na potrzeby tej debaty EASA co 3 lata publikuje swoje flagowe sprawozdanie – Sprawozdanie dotyczące wpływu lotnictwa europejskiego na środowisko (EAER).  

Sprawozdanie EAER stanowi obiektywne, przejrzyste i rzetelne źródło informacji na temat dotychczasowych i prognozowanych wyników efektywności środowiskowej europejskiego sektora lotniczego, a także na temat środków łagodzących mających na celu ograniczenie oddziaływania na środowisko (technologia i projektowanie, operacje lotnicze, zrównoważone paliwa lotnicze, środki rynkowe, porty lotnicze i współpraca międzynarodowa). Informacje te stanowią podstawę do dyskusji strategicznych poświęconych postępom Europy w realizacji celów środowiskowych.
 

Sprawozdanie dotyczące wpływu lotnictwa europejskiego na środowisko


Jaka jest efektywność środowiskowa europejskiego sektora lotniczego? 

Jak efektywność sektora może się zmieniać w przyszłości?

Jakie działania ograniczają wpływ na zmianę klimatu, hałas i jakość powietrza?

W jaki sposób sektor może jeszcze bardziej poprawić poziom ochrony środowiska?

 

Przy opracowywaniu sprawozdania EAER wykorzystuje się najnowsze i najlepsze dostępne dane oraz narzędzia oceny, opierając się na informacjach pochodzących od EASA i innych organizacji partnerskich, w tym Komisji Europejskiej, Europejskiej Agencji Środowiska, Eurostatu, Eurocontrol oraz Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO).  

W jaki sposób EASA wspiera debatę i proces podejmowania decyzji dotyczących sposobów ograniczenia wpływu lotnictwa na środowisko?

Te same dane i narzędzia oceny, które wykorzystuje się do opracowania sprawozdania EAER, są również pomocne w ocenie potencjalnych kosztów i korzyści związanych ze środkami łagodzącymi, zarówno na szczeblu europejskim, jak i globalnym w ramach ICAO. EASA ściśle współpracuje z organizacjami partnerskimi w opracowywaniu i utrzymywaniu kluczowych zdolności modelowania, które mogą stanowić podstawę do dyskusji i podejmowania decyzji dotyczących najskuteczniejszych sposobów łagodzenia wpływu sektora na środowisko. 

Na przykład narzędzie AERO-MS opracowane przez EASA pozwala na analizę skutków różnych strategii ograniczenia lotniczych emisji gazów cieplarnianych, w tym środków technologicznych, operacyjnych i rynkowych. 

W celu modelowania hałasu EASA korzysta z systemu STAPES (SysTem for AirPort noise Exposure Studies), który umożliwia obliczanie izolinii hałasu pochodzącego z lotnisk oraz liczby osób narażonych na różne poziomy hałasu w pobliżu około 100 głównych europejskich portów lotniczych. 

Badania naukowe: emisje inne niż CO2

Pogłębienie naukowej analizy wpływu lotnictwa na środowisko stanowi kluczowy punkt wyjścia do jednoznacznego wskazania obszarów priorytetowych, którymi należy się zająć.  

Jednym z przykładów jest konieczność ograniczenia ogólnego wpływu lotnictwa na klimat, z uwzględnieniem zarówno emisji CO2, jak i innych emisji. Wpływ emisji innych niż CO2, takich jak tlenki azotu (NOX), cząstki stałe (sadza), tlenki siarki (SOX) i para wodna, nie został jeszcze w pełni zbadany, jednak uważa się, że przyczyniają się one do ocieplenia klimatu.  
Logo sieci ANCEN

EASA pracuje obecnie za pośrednictwem Sieci ekspertów ds. emisji innych niż CO2 z lotnictwa (ANCEN) nad pogłębieniem wiedzy na ten temat oraz koordynacją działań wśród szerokiego grona zainteresowanych stron. 

Celem Sieci jest zapewnienie rzetelnego wsparcia technicznego, które może dostarczać danych do dyskusji i wspomagać podejmowanie decyzji dotyczących najskuteczniejszych rozwiązań tej trudnej kwestii.

Chcesz wiedzieć więcej? Więcej informacji na temat środowiska można znaleźć w serwisie EASA Pro (dostępnym wyłącznie w języku angielskim)

Ostatnia aktualizacja:
17 Nov 2026