Przewoźnicy lotniczy pracują zazwyczaj w ramach jednego z dwóch rozkładów: zimowego i letniego, przy czym lato jest dla branży lotniczej zdecydowanie najbardziej pracowitym okresem roku.
Lotniska stają się coraz bardziej zatłoczone, samoloty latają częściej, temperatury rosną, a warunki pogodowe stają się coraz trudniejsze. Z punktu widzenia pasażerów lato często oznacza wakacje, odwiedziny u członków rodziny i ekscytujące podróże zagraniczne.
Podobnie jak operacje przeprowadzane zimą, operacje letnie mają swoją określoną specyfikę, jeżeli chodzi o istotne względy o charakterze operacyjnym i względy bezpieczeństwa – nad przygotowaniem każdego letniego lotu czuwają tysiące specjalistów z branży lotniczej, którzy dbają o to, aby przebiegał on bezpiecznie i sprawnie.
Dlatego latem mamy wrażenie, że tak dużo się dzieje?
W okresie letnim niemal każdy element systemu lotniczego jest narażony na dodatkową presję. Więcej lotów oznacza większą intensywność ruchu statków powietrznych, większą liczbę pasażerów, więcej bagażu oraz konieczność lepszego koordynowania działań między liniami lotniczymi, lotniskami i służbami ruchu lotniczego.
Piloci, personel pokładowy, dyspozytorzy, inżynierowie, personel obsługi naziemnej, pracownicy portów lotniczych, meteorolodzy, kontrolerzy ruchu lotniczego i wiele innych osób – wszyscy oni wspólnie pracują za kulisami, aby wszystkie loty mogły odbyć się bez przeszkód.
Większość pasażerów dostrzega zaledwie niewielką część tego systemu. W rzeczywistości jednak możliwość bezpiecznego i terminowego odbycia podróży latem zależy od tego, czy tysiące osób prawidłowo wykonają setki powierzonych im zadań każdego dnia.
Dlaczego w kabinie jest tak gorąco?
Niemal każdy, kto wsiadał na pokład samolotu w upalny letni dzień, zastanawiał się, dlaczego temperatura w kabinie jest wyższa, niż można było oczekiwać.
Jest to spowodowane faktem, że samo włączenie klimatyzacji nie zawsze będzie wystarczające do odpowiedniego schłodzenia samolotu pozostającego na ziemi. Podczas postoju przy stanowisku postojowym samoloty często korzystają z pomocniczej jednostki zasilania albo z zewnętrznego zasilania naziemnego i naziemnych urządzeń klimatyzacyjnych. Na niektórych lotniskach możliwość korzystania z pomocniczych jednostek zasilania jest ograniczona z uwagi na dostępność odpowiedniego wyposażenia naziemnego. Pozwala to ograniczyć poziom hałasu i emisji.
W przypadku bardzo dużych upałów zapewnienie wystarczająco wydajnego chłodzenia w kabinie dużego samolotu może jednak wciąż stanowić wyzwanie, zwłaszcza w sytuacji, gdy setki pasażerów wchodzą na pokład przez otwarte drzwi.
W rezultacie przez krótki okres poprzedzający wylot pasażerowie mogą mieć wrażenie, że temperatura w kabinie jest wyższa niż zazwyczaj – w tym samym czasie personel naziemny i załoga lotnicza pracują nad zapewnieniem osobom przebywającym w kabinie komfortowych warunków podróży.
Dlaczego można odnieść wrażenie, że latem więcej lotów jest opóźnionych?
To, że nad lotniskiem świeci słońce, nie zawsze oznacza, że warunki są odpowiednie do odbycia lotu. Letnie upały mogą sprzyjać powstawaniu gwałtownych, szybko rozwijających się burz, zwłaszcza w okresie popołudniowym i wieczorem. Burzom tym mogą towarzyszyć wyładowania atmosferyczne, grad, silny wiatr i turbulencje.
Piloci, pracownicy linii lotniczych i kontrolerzy ruchu lotniczego nieustannie monitorują warunki pogodowe i mogą zmieniać trasę przelotu, opóźniać wylot lub zmieniać procedury dolotu, aby uniknąć niebezpiecznych zjawisk pogodowych.
Ominięcie niesprzyjających warunków pogodowych lub zatłoczenia może niekiedy wiązać się z koniecznością odbycia lotu na nieco dłuższej trasie. Choć takie wydłużenie trasy przelotu może być zauważalne dla pasażerów, tego rodzaju zmiany umożliwiają zachowanie bezpieczeństwa lotu i pozwalają uniknąć zakłóceń w funkcjonowaniu szerzej rozumianej sieci lotniczej.
Dlaczego tak trudno jest przewidzieć turbulencje?
Jedno z najczęściej zadawanych przez pasażerów pytań dotyczy turbulencji.
Turbulencje mogą występować zarówno zimą, jak i latem. Jednak ze względu na fakt, że podczas europejskiego lata strefa konwergencji tropikalnej znajduje się w najbardziej wysuniętym na północ położeniu, turbulencje podczas przelotu są o tej porze roku bardziej prawdopodobne. W tym kontekście dodatkowym wyzwaniem jest fakt, że nie wszystkie turbulencje są widoczne na radarze meteorologicznym. Niektóre z nich rozwijają się przy bezchmurnym niebie i mogą wystąpić przy niewielkiej liczbie znaków ostrzegawczych.
Choć wystąpienie turbulencji może budzić strach u pasażerów, nowoczesne statki powietrzne są zaprojektowane w taki sposób, by były na nie odporne, a piloci przechodzą szczegółowe szkolenia w zakresie radzenia sobie z turbulencjami.
To właśnie dlatego personel pokładowy prosi pasażerów o pozostawanie na miejscach z zapiętymi pasami bezpieczeństwa nawet po wyłączeniu sygnalizacji informującej o konieczności zapięcia pasów. Do większości urazów, jakich pasażerowie doznają w następstwie wystąpienia turbulencji, dochodzi w przypadku gdy opuścili oni zajmowane przez siebie miejsce lub nie mieli zapiętych pasów bezpieczeństwa.
Pozostawienie zapiętych pasów bezpieczeństwa jest najprostszym i najskuteczniejszym dostępnym środkiem bezpieczeństwa chroniącym przed turbulencjami. Turbulencje mogą wystąpić niespodziewanie, a dzięki zapinaniu pasów bezpieczeństwa łatwiej ochronisz nie tylko siebie, ale również osoby w Twoim otoczeniu.
Bezpieczeństwo nigdy nie bierze urlopu
Dla wielu osób letnie loty oznaczają początek długo wyczekiwanych wakacji. Dla specjalistów z branży lotniczej lato jest jednak bardzo wymagającym okresem. Niezależnie od tego, czy chodzi o zarządzanie skutkami ekstremalnych temperatur, omijanie burz, obsługę techniczną statków powietrznych, pracę na zewnątrz w wysokich temperaturach, obsługę pasażerów czy koordynację ruchu w zatłoczonej przestrzeni powietrznej, społeczność lotnicza nieustannie pracuje za kulisami, aby zapewnić bezpieczeństwo wszystkich lotów.
EASA również odgrywa tu pewną rolę. Na przykład w sezonie letnim 2026 EASA współpracuje z przewoźnikami lotniczymi, portami lotniczymi i organizacjami lotniczymi w całej Europie w ramach kampanii „Go Safe – Together”, aby dzielić się praktycznymi poradami dotyczącymi bezpieczeństwa zarówno ze specjalistami lotniczymi, jak i z pasażerami. We wspomnianej kampanii zwraca się uwagę m.in. na to, jak drobne działania i dobre decyzje – niezależnie od tego, czy są one podejmowane w kokpicie pilota, na płycie postojowej, w kabinie samolotu czy w terminalu pasażerskim – ułatwiają zapewnienie wszystkim osobom odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa.
Bezpieczeństwo lotnicze jest wszak rezultatem wysiłku zespołowego, a każda podróż staje się bezpieczniejsza, gdy wszystkie osoby zaangażowane w jej przebieg współpracują ze sobą. Dlatego przy wchodzeniu na pokład samolotu w kolejny upalny letni dzień pamiętaj o tym, że za kulisami dzieje się znacznie więcej, niż widać na pierwszy rzut oka, i że zawsze warto okazywać życzliwość pracownikom sektora lotniczego.
Proponowana lektura:
Ciekawi Cię druga strona medalu? Przeczytaj nasz artykuł o operacjach prowadzonych w okresie zimowym Walka z mrozem: niewidoczne operacje przeprowadzane za kulisami lotów odbywających się zimą.